Chiến tranh tiền tệ là gì

  -  
*

“Chiến tranh tiền tệ” là cuộc chiến khốc liệt giữa các nhà tài phiệt quốc tế và các thể chế tài chính kinh tế của nhiều quốc gia, nơi đồng tiền là súng đạn và mức sát thương thật là khủng khiếp. Thế giới đã trải qua không ít cuộc chiến tranh tiền tệ lớn nhỏ. Thế nhưng, có một điểm chung là các nước thường không đạt được mục đích ban đầu.

Bạn đang xem: Chiến tranh tiền tệ là gì


Chiến tranh Tiền tệ là gì?

Chiến tranh tiền tệ (Currency War) là việc một quốc gia tìm cách giảm giá hay phá giá đồng tiền của mình để gia tăng khả năng cạnh tranh hàng hóa xuất khẩu và gây thiệt thòi các quốc gia khác. Về lý thuyết thì khi phá giá đồng tiền sẽ làm cho hàng hóa sản xuất trong nước sẽ rẻ hơn khi xuất khẩu, do đó làm gia tăng tính cạnh tranh. Ngược lại, hàng hóa nhập khẩu sẽ đắt hơn, làm gia tăng xuất khẩu và hạn chế nhập khẩu qua đó giúp sản xuất trong nước phục hồi làm giảm thất nghiệp, thúc đẩy phát triển kinh tế.

Tại sao lại có Chiến tranh Tiền tệ?

Vào những năm 1931, Vương quốc Anh đã giảm giá đồng Pound khoảng 25% để cứu nền kinh tế đang suy yếu, khiến nhiều quốc gia khác cũng phải phá giá đồng tiền của mình. Năm 1933, cuộc đại suy thoái của Mỹ cũng đã phá giá đồng USD khiến các nước Bỉ, Pháp và một loạt quốc gia khác cũng phải phá giá theo.

Sau Thế chiến thứ 2, các quốc gia đã thành lập Hệ thống Bretton Woods để ngăn ngừa một chiến tranh tiền tệ như trong thập niên 1930 gây xáo trộn lớn cho các nền kinh tế trên thế giới. Hệ thống Bretton Woods bao gồm Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB) và 44 quốc gia tham gia, quyết định gắn các đồng tiền thế giới với đồng đôla, trong khi đồng đô la quy đổi ra vàng ở mức 35 USD một ounce. Dưới hệ thống Bretton Woods, các ngân hàng trung ương của các nước có nhiệm vụ duy trì tỷ giá hối đoái cố định giữa các đồng tiền của họ với đồng đôla.

Vào năm 1971, Mỹ rút khỏi chế độ tiền tệ Bretton Woods, với lý do là hệ thống này đã giới hạn hoạt động chi tiêu của Mỹ và thế giới do lượng vàng sở hữu là có hạn trong khi nhu cầu sử dụng tiền lại lớn hơn rất nhiều. Đồng đô la ngay lập tức hạ giá. Năm 1973, Mỹ và các quốc gia khác đã chấp thuận cho phép tỷ giá hối đoái thả nổi.

Ngày nay, hầu hết các đồng tiền trên thế giới đều được điều hành theo cơ chế tỷ giá thả nổi, tức là NHTW (Ngân hàng Trung Ương) không trực tiếp can thiệp mua bán ngoại tệ trên thị trường mở để định hướng tỷ giá. Do đó tỷ giá giữa các đồng tiền thường biến động rất mạnh. Có những đồng tiền biến động tăng giảm đến 10-20% mỗi năm. Tuy nhiên, cũng có một số ít quốc gia vẫn duy trì tỷ giá gần như cố định hoặc thả nổi có kiểm soát như Việt Nam và Trung Quốc.

Ở những quốc gia kiểm soát tỷ giá, NHTW thường mua bán ngoài tệ trên thị trường mở hoặc sử dụng các biện pháp hành chính để duy trì tỷ giá biến động trong biên độ cho phép. Đối với những quốc gia này, việc tỷ giá biến động mạnh thường gắn liền với những biến cố kinh tế vĩ mô hoặc là sự chủ động từ phía cơ quan quản lý. Trong nhiều trường hợp, sự biến động mạnh tỷ giá do sự chủ động từ các cơ quan quản lý sẽ bị cáo buộc là “thao túng tiền tệ”.

Xem thêm: Giấy Xác Nhận Tài Khoản Ngân Hàng Agribank 2021, ‼️Những Điều Cần

Trong khi đồng nhân dân tệ của Trung Quốc bị mất giá so với đồng USD và chính phủ Mỹ chính thức coi Trung Quốc là thao túng tiền tệ, không chỉ ở trong hai nước này mà còn ở cả nhiều nơi khác nữa trên thế giới lập tức sôi động cuộc tranh luận về nguy cơ bùng phát cuộc chiến tranh tiền tệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất của thế giới.

Cho tới nay, chiến tranh tiền tệ đã từng xảy ra trên thế giới, đã từng nhiều lần ngấp nghé xảy ra và luôn ám ảnh như cơn ác mộng đối với kinh tế, thương mại và tiền tệ thế giới. Hệ lụy và hậu quả của chiến tranh thương mại luôn vô cùng tai hại đối với cả thế giới.

Chiến tranh thương mại trong thực chất là một dạng của xung khắc kinh tế giữa các nước với nhau mà công cụ và vũ khí chính được sử dụng là tiền tệ với những công cụ và biện pháp chính sách tiền tệ như tỷ giá hối đoái, lãi suất, dự trữ ngoại hối… Đồng bản tệ của quốc gia nào cũng thường ở một trong hai tình trạng là đúng với giá trị thật của nó hay không đúng với giá trị thật của nó, tức là được chủ ý giữ cho nó yếu hơn hoặc mạnh hơn so với thực tế của nó.

Chiến tranh tiền tệ xảy ra khi đồng bản tệ bị chủ ý làm cho yếu đi hơn so với thực tế của nó, tức là bị cố tình phá giá. Đồng bản tệ bị phá giá có tác dụng thúc đẩy xuất khẩu vì hàng xuất khẩu rẻ đi, khả năng cạnh tranh quốc tế của hàng xuất khẩu tăng lên. Xuất khẩu tăng kích thích sản xuất tăng và tạo công ăn việc làm.

Chính vì thế mà ở những mô hình tăng trưởng kinh tế dựa trên và định hướng vào xuất khẩu, đồng bản tệ yếu tạo ra được tác động tích cực. Nhưng việc chủ ý phá giá đồng bản tệ lại gây thiệt hại trực tiếp cho các đối tác khác. Các đối tác này sẽ đối phó bằng nhiều biện pháp khác nhau. Nếu các đối tác này cũng dùng biện pháp phá giá đồng bản tệ để đối phó thì tức khắc bùng phát cuộc chạy đua về phá giá đồng tiền và dẫn đến xảy ra chiến tranh tiền tệ. Tiền đề không thể thiếu đối với cuộc chiến tranh tiền tệ là cuộc chạy đua phá giá đồng tiền này để đối phó và trả đũa lẫn nhau.

Xem thêm: Nghĩa Của Từ Expert Là Gì ? Vai Trò Và Khả Năng Tuyệt Vời Của Expert System

Mặt trái của phá giá đồng tiền là giá trị tiền tệ không ổn định và lòng tin của người tiêu dùng trong nước cũng như của nhà đầu tư nước ngoài vào sự ổn định tiền tệ của nước đó nói riêng và vào triển vọng phát triển kinh tế xã hội ở nước đó nói chung bị tổn hại nặng nề. Phá giá đồng tiền sẽ khuấy động nguy cơ lạm phát và dòng vốn đầu tư sẽ chảy ra nước ngoài. Cho nên chiến tranh tiền tệ chỉ có tác dụng nhất thời, ngắn hạn và với mức độ cũng hạn chế.